Pomoc:Tworzenie nowych haseł

Tworzenie nowych haseł • Pisanie definicji • Encyklopedyczny styl • Stylistyka (wersja robocza) • Błędy językowe • Kiedy wstawić link? • Jak podzielić hasło na sekcje? • Jak dodać przypisy? • Jak ułożyć ilustracje? • Doskonały artykuł • FAQ

Skrót: WP:TPA, WP:PIERWSZY, WP:NOWY główna strona pomocy

Jeśli znasz temat nieobecny dotychczas w Wikipedii, a wart opisania – stwórz nowe hasło. Poniżej zebrane zostały wskazówki, jak zrobić to poprawnie.

Podstawowe wskazówki

Dla stworzenia poprawnego, nowego hasła, w zasadzie konieczna jest wiedza o tym jak edytować hasła Wikipedii przynajmniej w podstawowym zakresie.

• Bez podstawowych umiejÄ™tnoÅ›ci być może stworzysz hasÅ‚o, które ze wzglÄ™du na niezgodność z obowiÄ…zujÄ…cymi w Wikipedii zasadami zostanie usuniÄ™te. Administratorzy i inni uczestnicy sprawdzajÄ… zmiany, w tym nowe strony po ich utworzeniu.
• Poćwicz pisanie w Wikipedii w ogólnodostÄ™pnym brudnopisie, a jeÅ›li zarejestrowaÅ‚eÅ› już swoje konto użyj wÅ‚asnego brudnopisu.
• Aby zapoznać siÄ™ ze sposobem pisania i formatowania stron Wikipedii spróbuj edycji istniejÄ…cych haseÅ‚ lub sprawdź jak sÄ… sformatowane klikajÄ…c na zakÅ‚adkÄ™ [edytuj] nad oknem hasÅ‚a. Możesz też eksperymentować na stronach testowych.
• W trakcie pisania używaj systematycznie przycisku [Pokaż podglÄ…d] pod oknem edycji. Edytor Wikipedii wyÅ›wietli wówczas rzeczywisty podglÄ…d hasÅ‚a, a pod nim ponownie okno edycyjne. Nad hasÅ‚em widnieje czerwone ostrzeżenie: "Uwaga: To jest tylko podglÄ…d – artykuÅ‚ nie zostaÅ‚ jeszcze zapisany!" Oznacza to, że hasÅ‚o nie zostaÅ‚o jeszcze wprowadzone do encyklopedii, a jedynie pokazane w docelowej postaci. Dopiero klikniÄ™cie przycisku [Zapisz] spowoduje wÅ‚Ä…czenie hasÅ‚a do bazy.
• JeÅ›li wiesz, że poprawne opracowanie hasÅ‚a zajmie Ci kilka edycji, wstaw na jego poczÄ…tku szablon {{wEdycji|Twój nick}}, by pokazać innym, że pracujesz nad danym artykuÅ‚em. UsuÅ„ go jednak po wykonaniu wszystkich edycji.
• PamiÄ™taj, że nie podpisujemy siÄ™ pod hasÅ‚ami. HasÅ‚o może być poprawiane i uzupeÅ‚niane przez inne osoby. Współautorstwo jest widoczne w historii hasÅ‚a.

Nie dubluj tematów

Polska Wikipedia ma już 895 904 haseÅ‚. Przed utworzeniem kolejnego sprawdź, czy temat który chcesz opisać nie istnieje już w Wikipedii. Przeszukaj jej zasoby sprawdzajÄ…c różne nazwy, pod którymi temat mógÅ‚ zostać już opisany i odpowiednie kategorie tematyczne. Jeżeli znajdziesz hasÅ‚o pod innÄ… nazwÄ… i uważasz, że czytelnicy mogÄ… szukać tematu pod nazwÄ…, której Ty bezskutecznie poszukiwaÅ‚eÅ› – utwórz przekierowanie.

Wpisz właściwy tytuł

Wiele tematów można opisać pod alternatywnymi nazwami. Jeśli nie wiesz, która nazwa jest prawidłowa lub właściwsza, sprawdź jaki tytuł ma odpowiednie hasło w innych encyklopediach (np: publikacjach PWN, WIEM itp.) i zastosuj się do tamtejszej terminologii, pamiętając jednak, że reguły nazewnictwa haseł w Wikipedii mogą się różnić od tych encyklopedii (m.in: tylko pierwsza litera nazwy hasła powinna być wielka, hasła biograficzne tworzymy wg schematu (Imię Nazwisko, a nie NAZWISKO, IMIĘ itd.) Jeśli na dany temat brak informacji w innych encyklopediach – poszukaj wiarygodnych źródeł ustalających poprawną terminologię tematu, który chcesz omówić, np: odpowiednich podręczników akademickich. Sam nie wymyślaj tytułów haseł. Standardy nazw w niektórych działach tematycznych ustalają zalecenia edycyjne.

Napisz encyklopedyczne hasło

Hasło Wikipedii powinno mieć encyklopedyczną formę i zaczynać się od zrozumiałej, krótkiej definicji opisującej czym jest temat hasła (zobacz jak napisać dobrą definicję). Pisząc zachowaj odpowiedni, encyklopedyczny styl (tu znajdziesz poradnik na ten temat).

Korzystaj z dobrych wzorów

Na stronach Wikipedia:Artykuły na medal i Wikipedia:Dobre Artykuły znajdują się hasła uznane za najlepiej napisane. Są one jednak wynikiem prac trwających przez długie tygodnie. Znacznie krótsze hasła, ale przez to będące dobrymi wzorami dla początkujących znaleźć można na stronie Wikiprojekt:Czy wiesz/archiwum.

Nie twórz haseł-sierotek

Wikipedia jest publikacją hipertekstową tj. zbiorem stron powiązanych odsyłaczami. Zadbaj o umieszczenie odsyłaczy w nowym haśle. Dodaj też odsyłacze do nowo utworzonego hasła w istniejących hasłach (oczywiście wraz z odpowiednim kontekstem). Umieść też hasło w odpowiedniej dla danego tematu kategorii. Znajdź i dodaj odsyłacze do haseł o tym samym temacie istniejących w innych wersjach językowych Wikipedii (tzw. interwiki).

Podstawowe zasady

Ochrona praw autorskich

Nie kopiuj tekstów źródłowych (możesz jedynie zacytować niewielkie fragmenty) i koniecznie podawaj źródła informacji. Podawaj źródło także jeśli korzystasz z publikacji dostępnej w domenie publicznej. Pamiętaj, że większość materiałów dostępnych w sieci i tradycyjnych publikacjach wymaga ochrony praw autorskich, nawet jeśli nie zawiera takiego zastrzeżenia.

Weryfikowalność i podawanie źródeł informacji

Obok treści zasadniczej hasła, wiarygodne źródła stanowią w zasadzie niezbędny składnik każdego nowego hasła. Możliwość weryfikacji haseł w źródłach jest ważnym elementem budowania wiarygodności Wikipedii. Opieraj się na zaufanych źródłach i cytuj je poprawnie. Dzięki temu i niekopiowaniu dużych fragmentów tekstów źródłowych masz szanse uniknąć plagiatu.

Otwarta licencja

Zważ, że Wikipedia jest encyklopedią typu open content. Tworząc nowe hasło pomagasz rozwijać wolną, publicznie użyteczną bazę informacji. Wszystko, co tu wprowadzasz jest automatycznie udostępniane na licencji CC-BY-SA 3.0 i "GNU Free Documentation License". Dlatego też tak ważne jest przy tworzeniu haseł przestrzeganie praw autorskich.

Neutralny punkt widzenia

Nie należy tworzyć haseł wspierających konkretny pogląd w polityce, religii, filozofii czy innych tematach. Zapoznaj się z obowiązującym w Wikipedii neutralnym punktem widzenia zanim zabierzesz się za kontrowersyjny temat. Wikipedia nie jest miejscem dla propagandy czy wojen ideologicznych.

Encyklopedyczność hasła

Wikipedia nie ma ograniczeń właściwych dla tradycyjnych (papierowych) encyklopedii, a to oznacza, że może zawierać bardzo szeroki zakres tematyczny haseł. Zasady encyklopedyczności nie pozwalają jednak na umieszczanie tu całkiem dowolnych haseł. Strony nie mające charakteru encyklopedycznego są usuwane zgodnie z zasadami ekspresowego kasowania. Wikipedia nie jest katalogiem wszystkiego, co istnieje. Zastanów się, czy temat o którym chcesz napisać jest encyklopedyczny, czyli wystarczająco ważny, by umieścić go w Wikipedii. Zawrzyj w treści hasła informacje dowodzące, że temat zasługuje na publikację.

Reklamy: Nie reklamuj za pomocą Wikipedii swojej firmy czy produktów. Nie wprowadzaj odnośników stron komercyjnych, jeśli ze względów merytorycznych nie są tego warte. Informacje zawarte w Wikipedii powinny prezentować neutralny punkt widzenia.

Twórczość własna: Wikipedia nie jest miejscem na publikowanie własnych teorii czy opinii. Typowym błędem jest prezentowanie nowych idei. Gromadzimy tu wyłącznie informacje opublikowane wcześniej w wiarygodnych źródłach.

Szczątkowa informacja: Hasła muszą zawierać dość treści, by mieć charakter encyklopedyczny. Krótkie definicje słownikowe powinny znaleźć się w Wikisłowniku, a pojedyncze zdania mogą zostać usunięte automatycznie. Oczywiście pierwsza wersja hasła bardzo rzadko wyczerpuje temat. Zwykle to, co powstaje na początku, to tylko zalążek hasła, który będzie przez Wikipedystów rozbudowywany.

Tematy lokalne: Artykuły interesujące dla względnie niewielkiej grupy czytelników mogą być uznane za nie dość encyklopedyczne. Jeśli takie hasło ma pozostać w Wikipedii, zawrzyj w treści informacje świadczące o encyklopedycznym charakterze opisywanego tematu, powołaj się na wiarygodne źródła.

Tworzenie nowego hasła

Tworzenia nowego hasła możesz dokonać na kilka opisanych poniżej sposobów. Użyto w nich przykładowej nazwy Wprawka.

1. Możesz wpisać w pasku adresu Twojej przeglądarki tekst "http://pl.wikipedia.org/wiki/Wprawka" i nacisnąć Enter. Jeśli hasła z podaną nazwa nie ma, to zgłosi się strona informująca o tym i proponująca m.in. utworzenie takiej strony przez odsyłacz pod tekstem utworzyć nowy artykuł Wprawka (to samo można uzyskać klikając na takiej stronie zakładkę utwórz).

2. Innym sposobem jest kliknięcie na oznaczony kolorem czerwonym odsyłacz obecny na dowolnej stronie Wikipedii. Po kliknięciu otwiera się strona tworzenia hasła o nazwie podanej w czerwonym odsyłaczu.

3. Kolejnym sposobem jest wykorzystanie wyszukiwarki Wikipedii. W tym celu należy wpisać dokładną nazwę docelowego artykułu (biorąc pod uwagę np. wyrazy rozpoczynające się od dużych liter) i uruchomić przeszukiwanie (np. przez wciśnięcie klawisza enter). Spowoduje to pojawienie się strony z wynikami wyszukiwania, na której będzie możliwość przejścia do tworzenia hasła przez naciśnięcie odsyłacza z wyróżnionym czerwonym tekstem, tak jak to pokazuje ilustracja poniżej.

4. W identyczny sposób działa poniższa ramka. W pasku wpisz tytuł zaplanowanego Twojego artykułu i kliknij przycisk Wyszukaj. Dalej postępowanie jest identyczne jak opisane powyżej.

Nowy? Podaj tytuł i naciśnij Wyszukaj

Informacje techniczne

Użytkownicy Firefoksa 2 i starszych

Użycie sposobu tworzenia haseł nr 1 może być kłopotliwe. Jeśli bowiem nazwa hasła zawiera litery ze znakami diakrytycznymi, wpisanie takiej nazwy w polu adresowym przeglądarki powoduje zamianę np. polskich znaków na dziwne "krzaczki". Użytkownicy tej przeglądarki powinni wpisywać nazwę w polu wyszukiwarki (lewa kolumna, na górze), a potem na wyświetlonej stronie kliknąć czerwony odsyłacz "Możesz stworzyć artykuł o tej nazwie".

Tworzenie podstron (nie dotyczy haseł Wikipedii)

Podstrony tworzone są poza przestrzenią główną haseł Wikipedii, w przestrzeni prywatnej użytkowników lub w obrębie stron pomocy, archiwalnych itp. Mają postać "Nazwa hasła/nazwa podstrony". Użytkownicy mogą tworzyć podstrony np. dla odrębnego zredagowania hasła dublując funkcje brudnopisu (przykład: "Wikipedysta:Nazwa/Nowe hasło"). Zbędne podstrony należy oznaczać do usunięcia. Podstronę tworzy się poprzez wpisanie po linku w oknie przeglądarki (przedstawiającej hasło, dla której chce się utworzyć podstronę) znaku "/" i nazwy podstrony. Po wyświetleniu nowej strony kliknąć należy na link "utworzyć nowy artykuł Wikipedysta:nazwa/nazwa podstrony".

Propozycje haseł do utworzenia

Teksty obcojęzyczne

Nie należy wstawiać do polskiej Wikipedii tekstów obcojęzycznych. Odpowiednim miejscem dla nich są różne wersje językowe Wikipedii.

TÅ‚umaczenia

Można tworzyć hasła tłumacząc je z obcojęzycznych wersji Wikipedii. Zasady obowiązujące w projekcie pozwalają tłumaczyć hasła (dosłownie czy choćby we fragmentach) bez obowiązku ubiegania się o pozwolenie. Nie zabieraj się jednak za to bez odpowiedniej znajomości języka obcego. Jeśli jesteś pewien swych umiejętności i możliwości oceny wiarygodności hasła – tłumacz tylko weryfikowalne hasła, podając oryginalne źródła, w miarę możliwości sprawdzając pochodzące z nich informacje. Listy haseł, które warto przetłumaczyć znajdziesz na stronie: Wikiprojekt:Tłumaczenie artykułów, natomiast na stronie Wikipedia:Brakujące artykuły znajdują się hasła, które istnieją w innych Wikipediach poza polską (zwróć jednak uwagę na to, czy posiadają źródła).

Brakujące hasła

Jeśli szukasz tematu do opisania przeglądaj hasła z interesującego Cię działu. Wcześniej czy później trafisz na czerwone odsyłacze wskazujące na terminy nieobecne w Wikipedii. Mamy też odrębną stronę stanowiącą wykaz propozycji tematów. Zobacz też kategorię Propozycje tematów oraz projekt Tygodnie tematyczne.