Jodek boru

SMILES
	IB(I)I

Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
konst.	trijodek boru
podst.	trijodoboran
addyt.	trijodydobor

	Jodek boru
	Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
konst.	trijodek boru
podst.	trijodoboran
addyt.	trijodydobor
	Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	BI3
Masa molowa	391,52 g/mol
Wygląd	bezbarwne, lotne ciało stałe (często lekko różowe od śladów jodu)
SMILES
	IB(I)I
	Identyfikacja
Numer CAS	13517-10-7
PubChem	83546
Właściwości
Gęstość i stan skupienia	3,350 g/cm³; ciało stałe
	Rozpuszczalność
	chlorek metylenu, chloroform, czterochlorek węgla, dwusiarczek węgla
Temperatura topnienia	50,5 °C
Budowa
Typ hybrydyzacji i VSEPR	sp2 – trójkąt płaski
Moment dipolowy	0 D
Niebezpieczeństwa
MSDS	Zewnętrzne dane MSDS
	Globalnie Zharmonizowany System; Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów
	Zagrożenia
Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H314
Zwroty EUH	brak zwrotów EUH
Zwroty P	P280, P305+P351+P338, P310
	Europejska klasyfikacja substancji
	Zagrożenia
	Żrący; (C)
Zwroty R	R34
Zwroty S	S26, S36/37/39, S43, S45
	NFPA 704
	0 3 0
Numer RTECS	ED7400000
	Podobne związki
Inne aniony	BF3, BCl3, BBr3
Inne kationy	AlI3, GaI3
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Multimedia w Wikimedia Commons

Jodek boru, BI₃ – nieorganiczny związek chemiczny boru i jodu.

[edytuj] Otrzymywanie

Jodek boru można otrzymać w wyniku bezpośredniej syntezy poprzez jodowanie boru w temperaturze 600–1000 °C^[4]:

3I₂ + 2B → 2BI₃

Jodek boru o bardzo wysokiej czystości z 25% wydajnością można uzyskać w reakcji jodu rozpuszczonego w heptanie z borowodorkiem sodu lub potasu w temperaturze 80 °C^[5]:

8I₂ + 3NaBH₄ → 3NaI + 3BI₃ + 4H₂ + 4HI

[edytuj] Właściwości

W temperaturze pokojowej jest to bezbarwne, lotne ciało stałe, często lekko zabarwione na różowo na skutek obecności śladów jodu, który wydziela się łatwo wobec wilgoci. Ulega fotolizie pod wpływem światła o długości fali < 360 nm. Należy przechowywać go w ciemności w atmosferze gazu obojętnego^[6].

Jest silnym kwasem Lewisa. Rozkłada m.in. etery dialkilowe (do jodków alkilowych) oraz arylowo-alkilowe (do fenoli i jodków alkilowych); nie reaguje z eterami diarylowymi. W reakcjach tych jest najbardziej reaktywny spośród wszystkich halogenków boru. Jodki alkilowe powstają też w reakcjach jodku boru z estrami, silanami i alkoholami^[6].

[edytuj] Zastosowanie

Stosowany w preparatyce organicznej do rozrywania wiązań C–O w eterach, estrach i in., do substytucji halogenków alkilowych i arylowych, do borowania^[6]. Jest także substratem do otrzymywania boru o wysokiej czystości^[5].

[edytuj] Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 Jodek boru (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2012-02-08].
↑ Jodek boru (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-02-08].
↑ Jodek boru – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
↑ J. Cueilleron, J.C. Viala. Direct synthesis of boron triiodide and the chemical transport of boron with iodine. „Journal of the Less Common Metals”. 58 (2), s. 123–131, 1978. doi:10.1016/j.bbr.2011.03.031.
↑ ^5,0 ^5,1 A.G. Briggs, R.E. Simmons. The preparation of very pure boron iodide. „Naturwissenschaften”. 77 (12), s. 595–597, 1990. doi:10.1007/BF01133735.
↑ ^6,0 ^6,1 ^6,2 Rob Ronald. Boron Triiodide. , 1995–2000. Washington State University, Pullman, WA, USA: John Wiley & Sons, Ltd..

[edytuj] Bibliografia

Rob Ronald. Boron Triiodide. , 1995–2000. Washington State University, Pullman, WA, USA: John Wiley & Sons.

[Aldrich-0] 1,0 ^1,1 ^1,2 Jodek boru (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2012-02-08].

[Aldrich-US-1] Jodek boru (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2012-02-08].

[PubChem-2] Jodek boru – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.

[Cueilleron-3] J. Cueilleron, J.C. Viala. Direct synthesis of boron triiodide and the chemical transport of boron with iodine. „Journal of the Less Common Metals”. 58 (2), s. 123–131, 1978. doi:10.1016/j.bbr.2011.03.031.

[Briggs-4] 5,0 ^5,1 A.G. Briggs, R.E. Simmons. The preparation of very pure boron iodide. „Naturwissenschaften”. 77 (12), s. 595–597, 1990. doi:10.1007/BF01133735.

[Ronald-5] 6,0 ^6,1 ^6,2 Rob Ronald. Boron Triiodide. , 1995–2000. Washington State University, Pullman, WA, USA: John Wiley & Sons, Ltd..

[3]

[1]

[2]

[4]

[5]

[6]

Odkryj świat z nami